De stille ontsteking die je vruchtbaarheid kan beïnvloeden

Als je een wondje hebt dat niet wil genezen, denk je al snel aan een ontsteking. Maar wat als hetzelfde mechanisme ook een rol speelt bij je vruchtbaarheid?

Scheveningen - Femme Unlimited

Als orthomoleculair voedingsdeskundige wist ik jarenlang dat ontstekingen bij een groot aantal veelvoorkomende aandoeningen een belangrijke rol spelen. In de medische onderzoekswereld is er de laatste jaren steeds meer aandacht voor dit mechanisme gekomen, bijvoorbeeld bij onderzoek naar hart- en vaataandoeningen en diabetes. In het nieuwste boek van de bekende Amerikaanse fertiliteitsarts Natalie Crawford wordt de werking ervan op vruchtbaarheid stap voor stap uitgelegd.

In het kort gaat het zo. Een ontsteking is een normaal proces van het lichaam. Ben je geblesseerd of ziek, dan ontstaat er een korte, heftige ontsteking waardoor je immuunsysteem de boel weer herstelt. Zodra er iets mis is in het lichaam, start het immuunsysteem namelijk een reeks reacties voor herstel.

We mogen het mechanisme "ontsteking" alleen veel breder zien dan alleen die ontstoken vinger.

Wat is laaggradige ontsteking?

Naast de korte, heftige ontsteking die je voelt, bestaat er ook een vorm die je niet merkt: laaggradige ontsteking. Geen rode, gezwollen en warme plek, maar een sluimerend proces dat op de achtergrond aanhoudt. Dit kan ongemerkt soms maanden- of jarenlang aan de gang zijn en is een behoorlijk grote belasting voor het lichaam.

Het immuunsysteem staat dan continu een beetje "aan", zonder dat er een duidelijke wond of infectie is. Het krijgt eigenlijk constant de boodschap dat er iets mis is, en blijft daardoor langdurig overactief.

Oorzaken die hieraan kunnen bijdragen zijn bijvoorbeeld voeding, stress, slaaptekort, overgewicht en blootstelling aan bepaalde stoffen in je omgeving.

Kijk je naar die oorzaken, dan zie je dat laaggradige ontsteking vooral iets van de moderne samenleving is. Onze voeding en leefstijl zijn veranderd, en het lichaam heeft moeite om zich daaraan aan te passen.

De link met vruchtbaarheid

Een lichaam dat voortdurend bezig is met dit soort sluimerende ontstekingsreacties, heeft minder ruimte en energie voor andere processen, bijvoorbeeld de processen die nodig zijn voor een goede cyclus en vruchtbaarheid.

Laaggradige ontsteking kan invloed hebben op bijvoorbeeld de hormoonbalans en de kwaliteit van eicellen en sperma. Het wordt ook in verband gebracht met aandoeningen als PCOS en endometriose.

Dit betekent niet dat ontsteking dé grote oorzaak is van elk vruchtbaarheidsvraagstuk. Wel is het een factor die het waard is om naar te kijken, vooral als andere verklaringen ontbreken.

Wat Crawford hierover schrijft

In haar boek beschrijft Crawford hoe laaggradige ontsteking aan de basis kan liggen van verschillende vruchtbaarheidsuitdagingen. Ook beschrijft ze wat je kunt doen om dit mechanisme om te draaien en dus je vruchtbaarheid te ondersteunen.

Wat ik er zelf al jaren mee doe

Voeding en leefstijl hebben dus een grote invloed op laaggradige ontsteking in het lichaam.

Ik begin daarom altijd bij de basis: genoeg groente en fruit, onbewerkte vetten zoals olijfolie, en zo veel mogelijk zelf koken met verse groenten voor een goede diversiteit aan vezels en antioxidanten (beschermende stoffen). Bewerkte fabrieksvoeding, met ontstekingsbevorderende vetzuren, probeer ik juist te beperken.

Wat ik uit eigen ervaring weet: met volwaardige ingrediënten kun je eigenlijk lekkerder eten dan met bewerkte producten en het hoeft echt niet duur te zijn. Het is vooral een kwestie van anders koken.

Ook suiker, zoals in koek en gebak, verminder ik het liefst zo veel mogelijk. Alles radicaal schrappen adviseer ik niet, maar wel bewuster omgaan met je voeding. De pure 85% chocolade waar je na 2 stukjes genoeg van hebt gegeten, in plaats van die grote reep melkchocolade.

Daarnaast kijk ik naar gerichte ondersteuning met supplementen, zoals omega-3-vetzuren en vitamine D.

En minstens zo belangrijk: stress verminderen en slaap verbeteren. Dat stress vaak moeilijk te beperken is, weet ik jammer genoeg ook goed uit eigen ervaring. Maar blijf je altijd gestrest, dan komt het lichaam moeilijker uit het proces van ontsteking, hoe goed je ook eet. Het is dus echt de moeite waard om te kijken hoe je je stressniveau naar beneden kan brengen.

Je hoeft dit niet alleen uit te zoeken

Ontsteking klinkt als een ingewikkeld, medisch onderwerp. Maar de stappen die je kunt zetten, zijn vaak heel concreet. Kijk eerst naar de kleine stappen die je kunt zetten om je voeding en leefstijl te verbeteren, zoals minder ongezonde snacks en meer gezonde zelfgemaakte maaltijden. Bouw vanuit daar verder.